Yurtiçi tasarrufun yüzde 12.6 ile tarihin en düşük seviyesine gerilemesi üzerine ekonomi yönetimi kredili yaşama ciddi sınırlamalar getirecek kararlar için düğmeye bastı. 2014-2016'yı kapsayan Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıklayan Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, alınacak önlemlerle ilgili bilgi verdi.
Tasarruflardaki düşüşün birebir cari açığa yansıdığını aktaran Bakan Babacan, kredilerin bu noktada büyük önem taşıdığını kaydetti. Kart kullanımıyla ilgili hayata geçirilen uygulamalardan en fazla dikkat çekeni ise asgari ücret ödemeleriyle ilgili oldu. Çünkü yeni dönemde bir takvim yılı içinde kredi kartı borcunun asgari tutarını üç kez üst üste ödemeyenin kartı, dönem borcunun tamamını ödeyene kadar alışverişe kapatılacak.
GELİRİ BELGELEMEK ŞART
Babacan, "Bundan sonra kredi kartları gelir tespiti ve teminine bağlı olacak. Kart sahibinin limit artırım talebinde geliri belgelenerek teyit alınacak" dedi. Mevcut kart sahiplerinin limitlerinin aynı kalacağını hatırlatan Babacan, yeni artırımda maksimum limitin gelirin 4 katını geçemeyeceğini hatırlattı. Gelirini belgelemeyenlerin limiti ise bin TL'nin üzerinde olamayacak.
TAKSİTE SINIRLAMA
Kredi kartı kullanımında yapılan önemli düzenlemelerden biri de ürün bazında taksit sayısına sınır getirilecek olması. "Bir ayakkabıya 24 taksit yapılıyorsa orada bir sorun var demektir" diyen Babacan, sınırlamanın kapsamı konusundaki çalışmaların devam ettiği bilgisini verdi. Babacan, konut kredilerindeki yüzde 25 asgari peşinatın diğer alanlarda da uygulanması için çalışmaların sürdüğünü söyledi.
ASGARİ ÖDEME ARTIRILIYOR
Kredi kartları ile ilgili yapılan düzenlemede asgari ödeme tutarında limitlerin de tedrici olarak artırılması dikkat çekti. Halen 15 bin lira dönem borcu olan bir kart sahibinin asgari ödeme tutarı yüzde 25'ten az olamıyor. Bu oran yılsonunda yüzde 27'ye, 2014'te ise 30'a çıkarılacak. Kredili yaşama sınırlama getiren planda dikkat çeken noktalardan biri de kartların tüketici kredileri kapsamına dahil edilmesi oldu.
YENİ SİSTEM NE GETİRECEK?
Kart limiti ilk yıl için gelirin 2 katı, ikinci ve daha sonraki yıllar için ise 4 katı olacak.
Gelir düzeyi tespit edilemeyenler için limit 1.000 TL olacak.
Asgari tutarı 3 kez üst üste ödeyemeyenin dönem borcunu kapatana kadar kartı bloke edilecek.
Kartların risk ağırlığı 1-6 ay taksitler için yüzde 100'e çıkarıldı. 6-12 ay taksit için yüzde 200, daha fazla olanlar için yüzde 250'e çıktı.
Limiti 15 bin TL'ye kadar olan kartların asgari ödeme tutarı dönem borcunun yüzde 30'undan az olamayacak.
Ali Babacan, Türkiye ekonomisinin yıl sonunda yüzde 3,6 büyümesinin beklendiğini, yıl sonunda enflasyon hedefinin ise yüzde 6,8 olduğunu bildirdi.
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Başbakanlık yeni binada düzenlediği basın toplantısıyla 2014-2016 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Programı (OVP) açıkladı.
Babacan, burada yaptığı konuşmada, Türkiye ekonomisinde revize edilen ve bu yıl için bekledikleri büyüme oranının yüzde 3,6 olduğunu belirterek, 2014'te bu büyüme rakamının biraz toparlanıp yüzde 4'e, 2015 ve 2016 yılları için de yüzde 5'e yükselmesini hedeflediklerini bildirdi.
Enflasyon hedefi
Bugün itibarıyla yıl sonu enflasyon hedefinin yüzde 6,8 olduğunu belirten Babacan, bunun yılbaşında öngördükleri hedefin biraz üzerinde olduğunu ifade etti. Özellikle Türk parasındaki değer kaybı ve enerji fiyatlarındaki gelişmenin bunda etkili olduğunu dile getiren Babacan, geçen yıl ekim ayındaki vergi ayarlamalarının da etkisinin olduğunu söyledi.
Cari açık
Bu yılı yüzde 7,1'lik cari açıkla kapatmayı beklediklerini anlatan Babacan, şöyle konuştu: "Gelecek yıl bu rakamı yüzde 6,4'e, 2015'te yüzde 5,9'a ve 2016 yılında da yüzde 5,5'e indirmeyi öngörmekteyiz. Kamu maliyesine, maliye politikalarımıza gelince, 2013 yılının toplam kamuda yüzde 0,9'luk bir faiz dışı fazlayla kapatmayı öngörüyoruz" Merkezi yönetim bütçe açığını yıl sonunda yüzde 1,2 olarak öngördüklerini söyleyen Babacan, AB tanımlı borç stokunun milli gelire oranını ise yıl sonu itibariyle yüzde 35 olarak öngördüklerini bildirdi.
Petrol ve doğalgaz arama faaliyetleri hızlanacak
Babacan, önümüzdeki dönemde elektrik üretiminde yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasına ağırlık verileceğini, petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinin hızlandırılacağını, linyit kömürü ve jeotermal gibi yerli kaynakların arama ve üretim faaliyetlerinin azami seviyeye çıkarılacağını söyledi.
Kredi kartı limitine sınır
Babacan, kredi kartlarında ve bazı tüketici kredilerinde ürün bazında taksit sayısına sınır getirilmesi konusunda çalışmaların da devam ettiğini bildirdi. Bu yıl tüketici kredileri ve kredi kartlarının da dahil olduğu bireysel kredi kullanım oranında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26'lık bir artış görüldüğünü vurgulayan Babacan, kredi stoku artışının yükselmesinin cari açığı da artırdığına işaret etti. Kredi kartı limit tahsislerinin ve limit artırımlarının, kart hamilinin gelirinin tespiti ve teyidine dayalı olarak yapılacağını belirten Babacan, limit artırımı için gelir teyidi yapılacağını ifade etti.
Kredi kartlarında ilk yıl için gelirin 2 katı, ikinci ve devam eden yıllar için gelirin 4 katıyla sınırlı olarak limit tahsis edileceğini bildiren Babacan, mevcut kart hamillerinin limit artırım taleplerinde 4 kat limitin üzerinde artışa izin verilmeyeceğini kaydetti.
BES'teki gelişmeler tahminlerimizden ileri aşamada
Babacan, "Şu anda faiz dışı fazla üretebilen ülke artık çok çok az. 1 puanlık bir faiz dışı fazla çok ciddi, sağlam bir maliye politikası anlamına gelmektedir" dedi. Babacan, Bireysel Emeklilik Sistemi'nin (BES) tasarrufların artırılması konusunda arzu edilen sonucu verip vermediğiyle ilgili, "BES'teki gelişmeler bizim tahminimizden daha ileri aşamada" şeklinde konuştu.
Ekonomi politikaları kişilere bağlı düşünülemez
Başbakan Yardımcısı Babacan, AK Parti tüzüğündeki 3 dönem milletvekili seçilememe maddesinin ekonomiye etkisiyle ilgili ise "(Hükümetin ekonomi politikası nedir?) diye sorduğunuzda yazılı doküman neyse odur. Ekonomi politikalarını kişilere bağlı düşünmemek lazım" dedi.
Kazandığı kadar harcayan için tedbir almıyoruz
Daha sonra gazetecilerin sorularını yanıtlayan Babacan, bankacılık sektörünün toplam mevduattan daha fazla kredi kullandırdığını ifade ederek, "Bu çark nasıl dönüyor? Bankalarımız dışarıdan da borçlanıyor. Çok anormal bir durum değil ama artış hızına dikkat etmemiz gerekiyor" dedi. Tasarruf oranlarının artırılması konusunda kazandığı kadar harcayan vatandaş için tedbir almadıklarını ancak borçlanıp harcayan vatandaşın borçları ile ilgili sınırlayıcı unsurlar olmasını istediklerini belirten Babacan, bu durumun daha sağlıklı olduğunu ifade etti. Öte yandan Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Yüksek Planlama Kurulu (YPK) tarafından kabul edilen 2014-2016 dönemini kapsayan Orta Vadeli Mali Plan Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlandı.